Het LEGO-model
Een machine op een rupsonderstel is altijd prachtig om te bouwen. In '96 bouwde ik reeds een Hitachi KH180-3 dragline, maar die
stond nog in schril contrast met de CX700. Indertijd had ik nog niet de kennis van hoe zo'n machine precies werkt. Later, in '99,
bouwde ik mijn eerste funderingsmachine, een vribostelling. De basis van dit model is vergelijkbaar met die rupskraan
die ik in '96 bouwde. Immers, hij was zo'n beetje van hetzelfde type. Maar ook hier weer niet in het bezit van de nodige kennis:
het werd uiteindelijk meer een standmodel die wel een impossante hoogte bereikte van drie meter. Het eninge referentiemateriaal
dat ik had waren luttele foto's (van de machine op transport) en een paar fotootjes uit vakbladen.
Bij de CX700 gooide ik het roer totaal om: eerst ging ik bestuderen hoe het apparaat precies werkt. Daarbij maakte ik talrijke
detailfoto's op het werk waar hij stond. Ter plekke ging ik goed bekijken welke functies er allemaal op zitten en waar welke kabels
voor dienen. Thuis, toen ik de foto's had, werkte ik e.e.a. uit in de vorm van tekeningen. Die vormden in beginsel de basis bij de
bouw van het model. En passant had ik bij Hitachi documentatie en tekeningen aangevraagd en ook die hielpen me weer een
stap verder. Een 1:50 model was nodig om de afmetingen van de bovenwagen te bepalen. In combinatie met het fotomateriaal
lukte dit prima en naar mijn idee kloppen de proporties. Helemaal exact krijg je het toch nooit, maar je wilt de werkelijkheid toch
altijd zo dicht mogelijk benaderen.
Het onderstel is eenvoudig te maken: twee rupsen aan een draaikrans. De draaikrans kwam weer uit de Liebherr kraan, of beter
gezegd, is een exacte kopie ervan (die uit de kraan had ik reeds in een graafmachine gemonteerd). De rupsen zijn verbonden aan
twee dwarsliggers. Het onderstel kan, handmatig, worden verbreed. In eerste instantie kon hij niet ver genoeg worden verbreed,
maar na enkele aanpassingen klopte dit met de werkelijkheid.
Na het onderstel startte ik met de bovenbouw. Die zit werkelijk stampvol met asjes en tandwielen. M.n. de rechtzijde is goed
gevuld. Vanwege gebrek aan krachtige elektromotortjes en ruimte in het model om drie kabeltrommels aan te drijven, heb ik een
schakeling aangebracht (uit doos 8479). Hierdoor kun je vier functies koppelen aan één aandrijving. De aandrijving bestaat uit
twee aan elkaar gekoppelde 12V motorjes. De vier functies zijn:
|
1. |
het optoppen van de makelaar |
|
2. |
hoofdtrommel |
|
3. |
hulptrommel |
|
4. |
het opliften van de makelaar (functie werd later aangepast) |
Ondanks de veelheid aan tandwielen werkt het perfect. Vooral ook omdat ik er sileconenspray tussen heb gespoten. Het draait
allemaal soepel. De driekabeltrommeltjes voorop worden separaat aangedreven door drie 12V motortjes. Die dienen voor de werklift, een
nettenlier en een hijshaak voor o.a. draglineschotten.
Het cabinetje is volledig ingericht met o.m. een instrumentarium voor de machinist. Op de deur staat ook trots vermeldt 'Driver Cor'.
De ballast (het geel-zwart gestreepte gedeelte) bestaat uit drie stukken: twee losse blokken en een hoofdstuk. Het hoofdstuk zit
vast aan de machine maar kan ook worden gedemonteerd. De twee losse blokken worden bij transport verwijderd.
Achterop de machine is een tafel gemonteerd waarop een aggregaat geplaatst wordt. Die zorgt voor de nodige
stroomvoorzieningen en wordt aangedreven door een 800 pk (!) motor. Het zorgt ook nog voor wat ballast en dat is bij dit model
ook wel nodig. In het aggregaat heb ik een compressor geplaatst die de pneumatische steunpoten aan de achterzijde van de
machine in beweging brengt.
De makelaar wordt opgetopt m.b.v. kabels. Binnen tien minuten staat hij overeind (bij 2,2 meter makelaarlengte). Hij kan hem op eigen
kracht optoppen. Bij een makelaarlengte van drie meter moet je enige hulp bieden. Maar in het echt krijgt hij toch ook de nodige
support van een mobiele kraan. De makelaar bestaat uit zes segmenten waarvan de onderste aan de machine vastzit. De overige
stukken worden met andere vrachtwagens van locatie naar locatie vervoerd. Bovenop de makelaar staat een trekkop> met veertien
schijven. Over de trekkop lopen permanent vier functies (boormotor, nettenlier, hijshaak, werklift). Zeker bij het opbouwen van het
model is dit een hele klus. Alle segmenten van de makelaar worden eenvoudig aan elkaar geklikt een verstevigd met technic balken.
Bij het optoppen van de makelaar buigt die heel erg door. Maar aangezien het allemaal van plastic is, is dit niet verwonderlijk. Enig
idee hoe dit er in werkelijkheid uit ziet?
De werking
In de makelaar hangt een boormotor. De boormotor zorgt er voor dat ter plaatste geluids- en trillingsvrij een heipaal kan worden
gemaakt. Normaal wordt er geheid met een vibrostelling (de betonnen palen worden dan in de grond geslagen) maar deze machine
wordt ingezet op bewoonde locaties waar het vanwege de geluidshinder niet is toegestaan met een vibrostelling te heien.
Het heiproces is als volgt:
Tijdens het (niet roterend) uittrekken van de avegaar (zeg maar de boor) wordt met een betonpomp de mortel door de kern van de
boormotor en avegaar onder continue druk naar de schroefpunt getransporteerd. Het gat dat in de grond wordt geboord wordt dan
gevuld met mortel. De schroefbladen worden van de uitkomende grond ontdaan. Nadat de avegaar uit de grond is getrokken
wordt de wapening met eventuele kopwapening aangebracht. Het betonschroefsysteem is, zoals alle schroefsystemen, trillingsvrij
en geluidsarm.
In de boormotor zit een 4,5V motortje met twee ronde vertragingsunits. Die zorgen voor een mooie snelheid van de avegaar. De
boormotor weegt zo'n anderhalf tot twee kilo en dat is dus een heel gewicht dat naar boven getrokken moet worden. Maar de machine
heeft er weinig problemen mee. Nadeel is alleen dat hij wel eens blijft haken vanwege de naden tussen twee onderdelen van de
makelaar. De boormotor is er daarom ook een uitgevallen. Verschillende stenen raakten daarbij vanwege het gewicht ernstig
beschadigd. Gelukkig is deze machine, in tegenstelling tot de Liebherr kraan, nog nooit omgevallen of ingestort. Op den duur
krijg je wel enige handigheid in het bouwen van dergelijke machines. Je weet zo'n beetje waar de grenzen liggen. Wat dat aan
gaat heb ik denk ik wel heb maximale uit de LEGO onderdelen kunnen halen. Hoger kan het niet zou je zeggen.
Opbouwen
Om deze machine op de bouwen heb je heel wat componenten om te versjouwen. Bijgaande foto laat dat duidelijk zien. Nu is dat
thuis niet zo'n groot probleem, dan heb je alles bij de hand. Maar als je naar een modelbouwshow gaat, moet je toch wel zeker van
zijn dat je ook daadwerkelijk alles meeneemt. Alle verschillende losse onderdeeltjes (zoals pennetjes, blokjes e.d.) heb ik permanent in
een kist zitten. Dan grijp je nooit mis. Het kost me een tot anderhalf uur om het model op te bouwen. Omdat het voor een evenement
erg veel tijd kost, heb ik besloten dit niet meer te doen. In het vervolg zal ik de Hitachi tentoonstellen op de dieplader van Van Elk.
Bijkomende reden is ook het risico dat er wat mis zou gaan. Je hebt er niets aan als de makelaar in het publiek valt.
Al met al een heel interessante machine om na te bouwen. Het was echt een uitdaging en ik heb er ook met veel plezier aan gewerkt.
Toen ik de machine voor het eerst in werkelijkheid zag kon ik werkelijk niet wachten om er mee te beginnen. Na ruim drie maanden
noeste arbeid (in m'n studietijd overigens) was hij af. Alhoewel, later heb ik nog het nodige aangepast, want zo'n model is in wezen
nooit echt af.
Uitgebreide beschrijving van de bouw
Zoals ik eerder zei staat van dit model staat een uitgebreide schrijving met foto's op de website van Vroom. Omschreven wordt hoe
het model is gebouwd en de foto's laten verschillende bouwstadia zien. Toen ik Vroom benaderde voor informatie over deze machine
waren ze gelijk enthousiast. Ze vroegen mij of ik zo nu en dan foto's wilde sturen van de vorderingen van de bouw. Vervolgens
werden deze dan op hun website geplaatst.
Het model is in de loop der tijd technisch licht gewijzigd. Ik heb voor het eerst met deze machine op de Modelshow Europe gestaan
in Ochten in 2001. Het model was kort daarvoor gereed gekomen, dus veel tijd om e.e.a. te testen had ik niet. De kinderziektes zaten
er nog in en die heb ik in de maanden erna er zo'n beetje allemaal uitgehaald. Nu werkt het leeuwedeel naar behoren en de tijd is
daargekomen om het apparaat buiten in de achtertuin aan een uitvoering testprogramma te onderwerpen.
In een nieuwsbrief van Hitachi Japan heeft ook een klein
artikel
over mijn model gestaan. Alleen is mijn Japans niet zo best. Misschien dat iemand het voor mij kan vertalen .....
Overige gegevens
|
Lengte: |
149 cm |
|
Breedte: |
24 cm (verbreed: 33,6 cm) |
|
Hoogte: |
max. 3 meter |
|
Lengte rupsonderstel: |
47,5 cm |
|
Bouwtijd: |
???? heel wat uren |
|
Datum: |
december 2000 / april 2001 |
